سه شنبه, ۲۳ مهر ۱۳۹۸

قیمت گندم 2800 تا 2900 تومان به اضافه اعمال تورم در سال آینده

 

گنندم

 

اگر شورایعالی اقتصاد و در پی آن سازمان برنامه و بودجه بر آن باشند قانون خرید تضمینی محصولات احصاء شده در این قانون از جمله گندم را به عنوان مهم ترین محصول راهبردی رعایت کنند، حتما باید در پایان شهریور ماه قیمت اقلام 25 گانه را اعلام تا کشاورزان و در کنار آنان دولت که چند سالی است تصمیم دارد کشاورزی برنامه ریزی شده را دنبال کند تکلیف خود را بدانند.

وزارت جهاد کشاورزی علاوه بر 6 طرح اولویت دار اعلام شده خود، در مورد قیمت خرید تضمینی گندم که گفته است قرار است برای سال زراعی 98، 1399 تولید آن را به 14.5 میلیون تن رساند بسیار جدی و حساس است.

حساسیت وزارت جهاد کشاورزی از دو منظر است: یکی قیمتی را اعلام نکند که دولت توان پرداخت و تامین اعتبار لازم برای آن را نداشته باشد، دوم این قیمت به گونه ای نباشد که کشاورزان را از کاشت گندم منصرف و به کاشت محصولات آبی دیگری مانند صیفی و سبزی ترغیب کند. فراتر از این دو حساسیت که به طور اخص در قالب سیاست های وزارت جهاد کشاورزی وجود دارد، چند سالی است شاکله دولت و مهم تر از آن نظام، حسب مقابله با تحریم های دشمن تقابل جو و جلب رضایت عمومی مردم از جمله کشاورزان در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بر آن است گندم را به عنوان چشم اسفندیار کشاورزی کشور به گونه ای حمایت کند که کشاورزان خُرده پا را به جمعیت مهاجران از روستاها و سکونت در حاشیه شهرها تبدیل نکند. به عبارت ساده و بدون پیچیدگی باید گفت گندم در شرایط تاریخی کنونی از ابعاد یک کالا و محصول کشاورزی عبور کرده و بیش از گذشته سمت و سوی سیاسی، اجتماعی و جامعه شناختی به خود گرفته است. این محصول با توجه به اینکه از دیرباز کانون و هسته اصلی رونق کشاورزی به شمار می رفت نباید از چنبره نگاه محدود کارشناسانی که فقط بعد کالایی آن را در نظر می گیرند و با اصول هزینه و فایده و در قیاس با قیمت های جهانی، بر فرض محال که واردات آن ارزان­تر باشد، قیمت گذاری شود.

اگر از قالب این بحث نظری خارج و وارد ابعاد مشخص رخداد مهم و حساس قیمت گذاری گندم برای سال زراعی 98-99 شویم باید گفت؛ عیان ترین تجربه منفی، قیمت گذاری گندم برای سال زراعی گذشته (97- 98) است که هنوز هم پیش روی ماست. در این سال اولا قیمت خرید بسیار دیرهنگام، با چانه زنی زیاد و حتی مناقشه و آمد و شد فراوان میان وزارت جهاد کشاورزی و سازمان برنامه بودجه و در نهایت در آذر ماه، 1470 تومان اعلام شد که با اعتراض شدید کشاورزان گندم کار و حتی نگرانی آشکار وزیر و دست اندرکاران گندم به عنوان یک رخداد برجسته، مواجه گردید، این رقم با مداخله رئیس جمهور به 1600 تومان و بالاخره با موضع گیری کمیسیون کشاورزی مجلس که 1600 تومان هم کم است به 1700 تومان افزایش یافت.

متاسفانه به رغم این واکنش ها و پیش و بیش از این واکنش ها، درج مقالات به هنگام تحلیلی، استدلالی و مستند در مجلات تخصصی بخش کشاورزی و بیش از همه در پایگاه خبری کشاورزی آینده جهان (اخبار سبز ایران)، درس های لازم برای تصمیم گیرندگان دبیرخانه شورای عالی اقتصاد حاصل نشد زیرا آنها موضوع تنگناهای اعتباری دولت و تخصیص مصادیق و اولویت های کشور را آن طور که خود تشخیص می دهند تعریف می کنند و با نگرشی غیر واقعی و جامع نگر در دامچاله این نوع ارزیابی گرفتار می شوند.

به هر حال اگر بخواهیم منافع ملی و شرایط حساس کنونی کشور در حوزه امنیت غذایی و راهبرد وزارت جهاد کشاورزی در ضرورت تولید چهارده و نیم میلیون تن گندم و همچنین قیمت جهانی این کالا را لحاظ کنیم درخواهیم یافت کمترین قیمت خرید تضمینی برای گندم در سال زراعی 98-1399 حداقل باید مبلغی میان 2800 تا 2900 تومان و با شرط اعمال ضریبی برای افزایش تورم غیر قابل پیش بینی در ماه های اردیبهشت و خرداد سال 1399 باشد، به عبارت دیگر، با رعایت تمام شاخص های تورمی موجود و مقایسه با قیمت جو، سبوس، کاه ، یونجه و اینکه گندم به اصطلاح «به جای جو در کارخانجات خوراک دام نشتی نداشته باشد» هم اکنون این قیمت اعلام و قید شود که متناسب با افزایش تورم غیر متعارف و پیش بینی نشده، به سمت بالا تعدیل خواهد شد در عین حال برای تامین نیاز صنایع غذایی ،قیمت گندم دورُم را نیز به گونه ای اعلام کنیم که کشاورزان رغبت بیشتری برای کاشت آن نسبت به گندم معمولی داشته باشند.

اینکه تصور کنیم تورم کاهش خواهد یافت یا از رقم فعلی تغییر نخواهد کرد دور از منطق اقتصادی است، شورای عالی اقتصاد هم که قصد ندارد به کشاورزان زیان وارد کند، پس می تواند قیمت تضمینی را با قید یک تبصره با رقمی که گفته شد به موقع اعلام و با ایجاد امیدواری در میان کشاورزان، وزارت جهاد کشاورزی یا دولت را در تحقق راهبرد تولید حجم گندم اعلام شده یاری دهد.

دلایل اعلام قیمت میان 2800 تا 2900 تومان این است که گندم، جایگزین جو در جیره دام و طیور نشود، با احتساب ارز نیمایی تفاوت قیمت زیادی با قیمت های جهانی نداشته باشد، منابع ارزی محدود دولت صرف واردات گندم نگردد، گندم به خارج از مرزها قاچاق نشود، کشاورزان خرد را برای مهاجرت به حاشیه شهرها ترغیب نکند و در نهایت، شرایط بهتری برای تامین امنیت غذایی فراهم شود.

دور از منطق نیست که قیمت گندم دو زمانه اعلام شود؛ یکی شروع کاشت یعنی پاییز و دوم، هنگام برداشت با اعمال نرخ تورم اگر با افزایش غیر منتظره مواجه شود.

 

منصور انصاری

جدول قیمت تضمینی 25 محصول کشاورزی در سال زراعی 1397-98

jadval-gheymat

 

تمامی حقوق مادی معنوی سایت محفوظ است .

طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت